Bơm bánh răng là gì? Tìm hiểu về cấu tạo và nguyên lý bơm bánh răng
Bơm bánh răng là thiết bị không thể thiếu trong nhiều ngành công nghiệp hiện đại ngày nay. Nó được ứng dụng rất nhiều trong thực tiễn. Vậy cụ thể thì bơm bánh răng là gì? Có những điểm đặc trưng nào? Có cấu tạo, nguyên lý, ưu nhược điểm và ứng dụng của chúng ra sao? Hãy cùng Bơm Công Nghiệp Hoàng Long tìm hiểu kĩ hơn qua bài biết dưới đây nhé.
Bơm bánh răng là gì? Máy bơm bánh răng(Gear Pump) là dòng bơm thể tích có thể bơm chất lỏng hay dung dịch ở mức áp suất lớn và có khả năng bơm chất lỏng có độ nhớt cao rất hiệu quả.
Bơm bánh răng (còn được gọi là bơm nhông) là loại bơm chuyên được ứng dụng để bơm môi chất có tính nhớt, đặc sệt cao…mà các dòng bơm khác không có khả năng bơm, hoặc có hiệu suất hoạt động kém hơn.
Đặc điểm bơm bánh răng
Máy bánh răng có một số đặc trưng riêng biệt dễ dàng nhận thấy được đó là:
- Thiết kế máy đơn giản, dễ chế tạo.
- Có khả năng vận hành với độ chính xác lớn và có kích thước nhỏ gọn.
- Có thế chịu được sự quá tải được một thời gian ngắn.
- Công suất và số vòng quay trên một đơn vị trọng lượng lớn.
Nhìn chung, các ưu điểm này rất quan trọng và cần thiết đối với một bơm dùng trong hệ thống truyền động thủy lực. Nó được dùng trong các hệ thống thủy lực có áp suất ở mức trung bình. Còn đối với các hệ thống thủy lực có áp suất cao, bơm bánh răng thường được ứng dụng làm bơm sơ cấp.
Thêm nữa, bơm bánh răng còn vận chuyển được các hoá chất như: soda ăn da, Natri silicat, chất kết dính, nhựa, men, các axit béo, các loại si rô, nước trái cây, rượu, kerosene, các loại sơn, bột,…
**Cấu tạo bơm bánh răng
Bơm bánh răng có cấu tạo cũng khá đơn giản và dễ trong khâu chế tạo, có thể chịu được quá tải trong thời gian ngắn.
Cấu tạo chung của một bơm bánh răng bao gồm:
Bánh răng chủ động (Drive Gear)
Bánh răng bị động (Slove Gear)
Trục bơm (Shaft)
Vỏ bơm (Casing)
Phớt (Pump Seal)
Đường cấp dầu (Discharge Nozzle)
Đường thoát dầu (Discharge Nozzle)
Các loại bơm bánh răng
Bơm bánh răng được chia làm 2 loại riêng biệt dựa theo đặc điểm và cấu tạo riêng của chúng, gồm có:
Bơm bánh răng ăn khớp trong
Dùng bánh răng bên trong và ngoài bánh với các răng cắt ngoài có trong và lưới với một bánh răng nội bộ. Lúc các bánh răng đi ra khỏi lưới ở hướng đầu vào, chất lỏng được đưa vào bơm. Các lưu chất được di chuyển ra ngoài cổng xả bằng cách chia lưới các bánh răng. Một số có một phân vùng dạng lưỡi liềm đượ ứng dụng nhằm mục đích hỗ trợ phân tách khối lượng đầu vào ra khỏi thể tích xả giữa cặp bánh răng.
Bơm bánh răng ăn khớp ngoài
Dùng một cặp bánh răng giống nhau với răng ngoài để tạo ra dòng chảy. Vòng xoay của bánh răng sao cho chất lỏng dịch chuyển vào cổng đầu vào và chảy vào trong, qua xung quanh vỏ ngoài của hai bánh răng quay. Khi mà chất lỏng đi qua vùng ngoại vi, nó sẽ được đẩy ra ở cổng thoát.
**Ưu điểm của hai loại bơm bánh răng
- Hình dáng nhỏ gọn, tiện lợi, rất tiện lợi cho việc di chuyển
- Năng suất làm việc cao, có khả năng xử lý nhiều chất lỏng dạng đặc (Cao su, Socola, Rỉ mật, …)
- Tinh chỉnh lưu lượng bơm dễ dàng hơn, hồi chất bơm lại buồng chứa giúp bảo vệ máy.Ưu điểm của bơm bánh răng ăn khớp ngoài
- Có thiết kể mở nên việc tháo lắp, vệ sinh sẽ dễ dàng hơn, tiện lợi cho việc bảo dưỡng
- Có thể xử lý trơn tru các loại chất lỏng dạng nhớt và dạng đặc
- Có khả năng hiệu chỉnh lưu ượng bơm, hồi chất bơm lại buồng chứa để bảo vệ máy bơm
Nguyên lý bơm bánh răng
Chúng ta vừa tìm hiểu xong được bơm bánh răng là gì và có cấu tạo đặc trưng như thế nào và tiếp theo sẽ là nguyên lý hoạt động của nó.
Bơm bánh răng được vận hành trên nguyên tắc dẫn và nén chất lỏng trong một thể tích kín có dung tích thay đổi. Dựa trên cấu tạo của bơm bánh răng ta có chu trình làm việc của bánh bơm răng như dưới đây:
- Bánh răng chủ động được nối với trục của bơm quay, sau đó kéo bánh răng bị động chạy theo. Chất lỏng từ trong các rãnh răng sẽ được chảy từ khoang hút đến khoang đẩy vòng theo buồng bơm. Khoang hút với khoang đẩy được ngăn cách kín với nhau. Vì thể tích chứa lưu chất trong vùng đẩy giảm khi nhiều cặp bánh răng vào khớp, nên lưu chất sẽ bị ép và dồn vào ống đẩy với mức áp suất lớn. Quá trình đẩy của bơm diễn ra.
- Quá trình hút của bơm như sau: Khi hai bánh răng ra khớp, thể tích chứa lưu chất tăng, áp suất chứa lưu chất giảm xuống mức thấp hơn áp suất trên mặt thoáng, nên chất lỏng sẽ chảy không ngừng qua ống hút vào bơm. Quá trình hút và đẩy lưu chất trong bơm diễn ra liên tục và đồng thời.
Khi chọn lựa chất lỏng nên xác định đúng chất cần xử lý để lựa chọn ra một loại máy bơm bánh răng công nghiệp thích hợp nhất.
Ứng dụng của bơm bánh răng
Bơm bánh răng thuỷ lực được áp dụng phổ biến và có mặt trong nhiều dự án, hệ thống nhiều ngành công nghiệp, như là:
- Dùng trong ngành xây dựng.
- Ứng dụng trong bộ phận của xe nâng hàng.
- Sử dụng trong thang máy.
- Được dùng trong các nhà máy nước sốt, nước ép…
- Dùng trong bơm dầu thủy lực, FO.
Như vậy, chúng ta đã tìm hiểu được bơm bánh răng là gì và có những cấu tạo đặc trưng, ứng dụng thực tiễn ra sao. Hi vọng chúng sẽ có ích cho các bạn trong nhu cầu tìm mua máy bơm.
Xem thêm: Tìm hiểu về bơm bánh răng và bơm bánh răng Yuken